 |
| Oblężenie Jasnej Góry (autor) |
|
Najazd Szwecji na Rzeczpospolitą w 1655 w czasie II wojny północnej (1655–1660). Formalnie zakończył go pokój w Oliwie zawarty w 1660.
Wojna ta prowadzona była nie tylko przez Szwecję, w czasie wojny
zmieniały się zarówno sojusze, jak i siły obu stron. Była ona
kontynuacją wcześniejszych wojen prowadzonych przez Rzeczpospolitą, miała także swoje korzenie w sporze o tron Szwecji zapoczątkowanym jeszcze przez króla Zygmunta III Wazę. Najazd wojsk szwedzkich odbył się jednocześnie z agresją Moskwy, która wypowiedziała Rzeczypospolitej wojnę w styczniu 1654 roku oraz po spustoszeniu Ukrainy w czasie powstania Chmielnickiego,
które wybuchło w 1648 roku. Potop szwedzki pokazał słabość
organizacyjną Rzeczypospolitej, a najeźdźca skuteczność swoich działań
uzyskał m.in. poprzez kolaborację ze Szwedami części elit Rzeczypospolitej w 1655 roku. Od wiosny 1656 roku zaczął wzrastać opór armii koronnej,
pojawiły się pierwsze sukcesy militarne, co zaczęło powoli doprowadzać
do równowagi pomiędzy przeciwnikami. Od jesieni 1656 roku poprawiła się
sytuacja międzynarodowa, co doprowadziło do wycofania się z Polski
większości wojsk szwedzkich do czerwca 1657 roku. Szwedzi od tego czasu
byli już w defensywie i utrzymywali pod swoją kontrolą jedynie niektóre
twierdze z Toruniem na czele. I choć ostatecznie Szwedzi zostali
wyparci, to jednak poniesione straty w wyniku walki z kilkoma
przeciwnikami oraz koszty ustępstw pokojowych były ogromne. Niektóre
zniszczenia materialne, szczególnie szwedzka grabież
[1][2] dóbr kultury polskiej, są widoczne do dziś.
