Pretorianie to w powszechnym mniemaniu symbol wiernej gwardii potężnego władcy, a jej dowódcy to szare eminencje na dworze cesarskim. Jaka była historia tej formacji i czy od początku odegrała tak wielką rolę w historii starożytnego Rzymu?
Praefecti Pretorio - znaczenie i rola polityczna w Cesarstwie Rzymskim (cz. II)
Pretorianie (Cohortes Praetoriae)
Pretorianie to formacja znana już w czasach republiki. Po raz
pierwszy (prawdopodobnie) używał jej Scypion Afrykański Starszy. Sama
nazwa oddziałów pochodzi od słowa „praetorium”, oznaczającego namiot
dowódcy w obozie („castrum”). Obóz rzymski został bardzo dokładnie
opisany przez Polibiusza: Praetorium był usytuowany w centrum
obozu, na skrzyżowaniu dwóch ulic zorientowanych (w miarę możliwości) na
linii wschód-zachód i północ-południe (Polibiusz, Dzieje, VI
27-41). W okresie Republiki pretorianie byli oddziałem, który podlegał
bezpośrednio wodzowi, zajmowali się także ochroną zaopatrzenia dla
obozu. W II w p.n.e. nie była to formacja stała, ale powoływana w
zależności od potrzeb i zwykle oddział pretorianów nie przekraczał 500
osób. W schyłkowym okresie Republiki, czyli w okresie wojen domowych
wodzowie powoływali nawet po dwie formacje pretorianów.
| Relief przedstawiający pretorian |