Szczerbiec - miecz koronacyjny królów polskich i jego legenda

Szkice miecza wykonane około 1764 r.

Szczerbiec jest mieczem koronacyjnym królów polskich, który został wykonany w pierwszej połowie XIII wieku. Miecz został użyty po raz pierwszy w 1320 roku kiedy koronowany na króla był Władysław Łokietek. 

Legenda mówi jednak całkowicie coś innego. Według niej miecz, którego właścicielem był Bolesław Chrobry, miał zostać "wyszczerbiony" na Złotej Bramie w Kijowie w 1018 roku podczas wyprawy wojennej skierowanej przeciwko Jarosławowi Mądremu. Od tego momentu każdy nowo koronowany władca Polski używał do tego celu Szczerbca. Ta wspaniała historia jest oczywiście - mówiąc w cudzysłowu - zmyślona, ponieważ jak już wcześniej wspomniałem miecz został wykuty najprawdopodobniej z początkiem XIII wieku, więc nie było fizycznej możliwości aby Bolesław Chrobry mógł być jego posiadaczem. Kolejnym faktem, który kładzie mocny cień na wiarygodności całej historii jest czas powstania Złotej Bramy w Kijowie. Bramę wybudował Jarosław Mądry wiele lat po wyprawie Bolesława Chrobrego.

Wyprawa Kijowska Bolesława Chrobrego 1018 roku

Stosunki z Rusią Kijowską były przyjazne jeszcze za czasów księcia Włodzimierza I Wielkiego, który w 989 roku zdecydował się przyjąć chrzest w obrządku wschodnim z Bizancjum. W 1013 r. 

Zaślubiny Świętopełka - obraz Jana Matejki

Bolesław wydał za jego syna Świętopełka jedną ze swoich córek (nie znamy jej imienia). Po śmierci Włodzimierza w 1015 r. jego synowie, Świętopełk i Jarosław zwany Mądrym, rozpoczęli bratobójczą wojnę o władzę. Do decydującej bitwy doszło pod Lubeczem nad Dnieprem. Zięć Bolesława tę bitwę przegrał i musiał szukać schronienia w Polsce. W ręce Jarosława wpadła jednak żona Świętopełka. Chrobry zaangażowany w konflikt na zachodzie szukał rozwiązania dyplomatycznego.

Zaczął się starać o rękę Peredysławy, córki Włodzimierza. Mariaż ten miał być gwarancją nowego pokoju. Jego konkury zostały jednak odrzucone. Być może Bolesław poczuł się urażony formą odmowy, lecz dopiero po zawarciu pokoju z Niemcami w Budziszynie ruszył na wschód.